ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Τμήμα Βρεφονηπιοκομίας Τ.Ε.Ι Ηπείρου

 

1.         ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Κάθε φοιτητής είναι υποχρεωμένος να εκπονήσει πτυχιακή εργασία με θέμα που πρέπει να έχει άμεση σχέση με το γνωστικό αντικείμενο του Τμήματος και πραγματικά θέματα παραγωγικής διαδικασίας. Εμφανίζοντας αξιόλογες εργασίες επιτυγχάνουμε την αναβάθμιση του Τμήματός μας και την αύξηση της ανταγωνιστικότητας, εφόσον η πτυχιακή εργασία μπορεί να αποτελέσει συνοδευτικό έντυπο σε βιογραφικό υπόμνημα ή κριτήριο για την ένταξη φοιτητών σε προγράμματα μεταπτυχιακών σπουδών.

2.         ΑΝΑΘΕΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΒΛΕΨΗ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

α)         Επιλογή Θέματος και επιβλέποντος καθηγητή
Θέμα Πτυχιακής Εργασίας μπορείτε είτε να προτείνετε εσείς είτε να επιλέξετε από τα εκάστοτε προτεινόμενα θέματα των τακτικών μελών του Ε.Π και των Επιστημονικών ή Εργαστηριακών Συνεργατών που διδάσκουν στο Τμήμα. Αυτοί θα είναι οι επιβλέποντες καθηγητές με τους οποίους θα εργαστείτε για την ολοκλήρωση της εργασίας σας.

β)         Αριθμός φοιτητών ανά πτυχιακή εργασία
Μία πτυχιακή εργασία ανατίθεται σε ένα φοιτητή, όμως υπάρχει η δυνατότητα, εάν υπάρχουν οι κατάλληλες προϋποθέσεις, κοινής Πτυχιακής Εργασίας.

γ)    Ο ρόλος του επιβλέποντος καθηγητή
Κατά τη διάρκεια των αρχικών συναντήσεων καταρτίζεται ένα γενικό σχέδιο εξέλιξης της πτυχιακής εργασίας. Οι συναντήσεις του φοιτητή με τον επιβλέποντα καθηγητή αποσκοπούν:

δ)    Πνευματικά δικαιώματα
Τα πνευματικά δικαιώματα (copyright) που προκύπτουν από την ολοκλήρωση της πτυχιακής εργασίας ανήκουν στους συντελεστές που συνέβαλαν στην εκπόνησή της, δηλαδή στον(ους) φοιτητή(ές), τον επιβλέποντα καθηγητή και το Τ.Ε.Ι.  Η αντιγραφή θεωρείται ποινικό αδίκημα και τιμωρείται.

 

3.         ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

α)         Βασική Δομή
Πριν αρχίσετε να μελετάτε το περιεχόμενο του θέματος, θα πρέπει να κατανοήσετε το ίδιο θέμα, το γνωστικό αντικείμενο το οποίο πραγματεύεται και να καθορίσετε ένα διάγραμμα, το οποίο και θα διαμορφώσει το θεωρητικό άξονα πάνω στον οποίο θα αναπτύξετε την εργασία.
Ο τίτλος αποτελεί μια περίληψη της εργασίας με απλό, σαφή και πλήρη τρόπο. Περιλαμβάνει με συντομία το ερευνητικό θέμα και τις μεταβλητές που χρησιμοποιήθηκαν. Ο τίτλος δεν πρέπει να είναι γενικός ή αόριστος, ούτε να περιλαμβάνει λέξεις που δεν προσθέτουν στην κατανόηση του θέματος της εργασίας αλλά απλά αυξάνουν το μέγεθος του. Συνιστάται ο τίτλος να μην είναι μεγαλύτερος των 10-12 λέξεων.
Η εργασία μπορεί να είναι είτε μια θεωρητική ανακοίνωση (πραγματεία) ενός θέματος, είτε να περιλαμβάνει έρευνα ενός θέματος. Η εργασία μπορεί να αποτελείται από δυο μέρη. Στο πρώτο μέρος (ΜΕΡΟΣ I) περιλαμβάνεται η θεωρητική επισκόπηση του θέματός σας, με τα επιμέρους κεφάλαια τα οποία είναι ιεραρχημένα, έτσι ώστε να αποφεύγονται επαναλήψεις και κοινοτυπίες. Το κάθε κεφάλαιο διαπραγματεύεται ένα συγκεκριμένο τομέα μελέτης του θέματος της εργασίας και επιχειρεί να το παρουσιάσει με μια σφαιρική και ολοκληρωμένη προσέγγιση. Στο δεύτερο μέρος (ΜΕΡΟΣ ΙI) μπορείτε να συμπεριλάβετε εμπειρική διερεύνηση του θέματός σας (δες συγκεκριμένες οδηγίες) ή μια κριτική ανάλυση και θεώρηση του πρώτου μέρους σας που θα συνοδεύεται με τα προσωπικά σας συμπεράσματα, διαπιστώσεις και προτάσεις.
Ένα κύριο σημείο κατά την προσπάθεια κατανόησης και οριοθέτησης του περιεχομένου της εργασίας είναι η αποσαφήνιση του στόχου συγγραφής της την οποία μπορείτε να συμπεριλάβετε στην αρχή της εργασία σας, στην εισαγωγή ή μετά την αναφορά συγκεκριμένων θέσεων (Μελετών –Ερευνών) οι οποίες και σας δημιουργούν τον συγκεκριμένο προβληματισμό της εργασία σας. Εργασία χωρίς σκοπό δεν νοείται.
Ο ορισμός του θέματος της εργασίας συνοδεύεται συνήθως από την ανάλογη βιβλιογραφική ενημέρωση. Σε αντίθετη περίπτωση, η αρχική μας αναζήτηση έγκειται σε βασικά βιβλία (Λεξικά, Εγκυκλοπαίδειες, Εγχειρίδια), τα οποία δίνουν τόσο ελλειμματικές πληροφορίες όσο και βιβλιογραφικές. Οι δεύτερες θα μας παραπέμψουν σε εξειδικευμένες μελέτες, άρθρα ή βιβλία. Βιβλιογραφία επίσης, μπορούμε να αναζητήσουμε σε βιβλιογραφικούς καταλόγους.
Στην πλειονότητά τους, τα σχετικά με το θέμα σας βιβλία δεν χρειάζεται να μελετηθούν από την αρχή ως το τέλος. Αυτό συμβαίνει γιατί ένα βιβλίο δεν  αφορά ποτέ εξ ολοκλήρου το συγκεκριμένο θέμα το οποίο πραγματεύεται η συγκεκριμένη εργασία. Κρίνεται, λοιπόν, σκόπιμο να μελετήσετε οπωσδήποτε τον πίνακα περιεχομένων, τον πρόλογο και τα κεφάλαια ή ενότητες, οι οποίες περιλαμβάνουν τις αναγκαίες πληροφορίες. Όταν δε πρόκειται για άρθρα, να μελετήσετε τις περιλήψεις ούτως ώστε να βεβαιωθείτε ότι σχετίζονται με το θέμα σας. Η επιλογή των κατάλληλων άρθρων αποτελεί ευθύνη του ερευνητή. Περιλαμβάνονται μόνο σχετικά άρθρα και όχι άρθρα γενικού ενδιαφέροντος ή άρθρα σε έμμεση σχέση με την έρευνά σας. Από τα άρθρα αυτά, αναφέρετε τους μεθοδολογικούς παράγοντες που σχετίζονται με την έρευνα σας, τα ευρήματα και τα πιο σημαντικά συμπεράσματα των ερευνητών. Εάν υπάρχει ένα άρθρο το οποίο κάνει βιβλιογραφική ανασκόπηση του θέματος, παραπέμπετε τον αναγνώστη σε αυτό (με τη σχετική βιβλιογραφική παραπομπή). Τονίζετε τη λογική συνέχεια μεταξύ των προηγούμενων ερευνών και της παρούσας έρευνας.
Όταν ολοκληρώσετε τη συλλογή πληροφοριών – είτε χρησιμοποιώντας κάρτες είτε κρατώντας σημειώσεις από την κάθε βιβλιογραφική πηγή – μπορείτε να ταξινομήσετε τα στοιχεία που συλλέξατε σύμφωνα με το διάγραμμα που έχετε από την αρχή προσδιορίσει. Αυτή η τελική διαμόρφωση του διαγράμματος, σας επιτρέπει να αρχίσετε τη συγγραφή της μελέτης.
Προλογίζετε την εργασία σας, αναφέροντας τη δομή της εργασίας, τα επιμέρους κεφάλαια, τυχόν ευχαριστίες. Αρχίστε τη συγγραφή της εργασίας, με μια εισαγωγή (προβληματική) η οποία και θα προσδιορίσει τους σκοπούς και το ζητούμενο συγγραφής της εργασίας. Στη συνέχεια ακολουθούν τα επιμέρους κεφάλαια Τα προσωπικά συμπεράσματα και διαπιστώσεις ή προτάσεις μπαίνουν πάντοτε τελευταία, στον «επίλογο» ή «συμπεράσματα».
Οι παραπομπές αναφέρονται με παρενθέσεις μέσα στο κείμενο, ενώ τα παραρτήματα μετά και την βιβλιογραφία.

ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ
Εξώφυλλο
Περιλαμβάνει τον τίτλο της Σχολής του Τμήματος, τον τίτλο της Πτυχιακής Εργασίας, το όνομα και τον αριθμό μητρώου του φοιτητή/τριας, το όνομα και τον τίτλο του επιβλέποντος εκπαιδευτικού, καθώς  και το ακαδημαϊκό έτος που εκπονήθηκε η εργασία.

Περίληψη

Γράφετε την περίληψη σε καινούρια σελίδα. Δακτυλογραφείτε τη λέξη Περίληψη με στοίχιση στο κέντρο, στην κορυφή της σελίδας. Δακτυλογραφείτε την περίληψη σε μια παράγραφο, μεγέθους μέχρι 150 λέξεις. Η περίληψη πρέπει να αναφέρει με σαφήνεια τι πραγματεύεται η εργασία, με ποιο τρόπο το πραγματεύεται και σε ποια συμπεράσματα καταλήγει.
Περιεχόμενα
Ο πίνακας περιεχομένων ακολουθεί αμέσως μετά την περίληψη. Ο πίνακας περιεχομένων πρέπει να είναι ιδιαίτερα περιγραφικός, δηλαδή να περιέχει τίτλους και υπότιτλους που περιλαμβάνονται στα τμήματα της εργασίας, με τις σελίδες που αυτά βρίσκονται. Με την ανάγνωση του θα πρέπει ο αναγνώστης να μπορεί να πάρει μια ιδέα του τι διαπραγματεύεται και πώς διαρθρώνεται η εργασία.
Εισαγωγή
Η εισαγωγή προετοιμάζει τον αναγνώστη για το κυρίως σώμα της εργασίας. Περιγράφει τη συλλογιστική της εργασίας, περιέχει στοιχεία από τη βιβλιογραφία και περιγράφει συνοπτικά πώς άλλοι ερευνητές έχουν διαπραγματευτεί το συγκεκριμένο θέμα. Τέλος περιγράφει ποια είναι τα κεφάλαια της εργασίας και τι διαπραγματεύεται το καθένα.

Ειδικότερα:
Το ύφος στη συγγραφή της πτυχιακής εργασίας
Το κείμενο στην πτυχιακή εργασία θα πρέπει να χαρακτηρίζεται από πληρότητα και επιστημονικότητα, δομή και οργάνωση, γλωσσική σαφήνεια και ακρίβεια, πρωτοτυπία και δημιουργικότητα.
Γενική Εμφάνιση

Μέγεθος της πτυχιακής.
Ελάχιστος όγκος κειμένου για μία πτυχιακή θεωρούνται οι 40 (σαράντα) σελίδες χωρίς τα παραρτήματα όταν η πτυχιακή εκπονείται από ένα φοιτητή και οι 60 (εξήντα) σελίδες όταν εκπονείται από δύο σπουδαστές.
Φωνή και Χρόνος   
Είναι αποδεκτή η χρήση ενεργητικής φωνής π.χ. «Παρατηρήσαμε ότι η συμπεριφορά των παιδαγωγών …».
Όταν αναφέρεστε σε εμπειρικά δεδομένα χρησιμοποιείτε αόριστο χρόνο, π.χ. «Τα δεδομένα της έρευνας έδειξαν … …». Χρησιμοποιείτε ενεστώτα όταν αναφέρεστε σε αξιώματα ή υποθέσεις, π.χ. «Υποθέτουμε ότι τα θετικά εκφραζόμενα συναισθήματα της μητέρας σχετίζονται με την υποβολή ουσιαστικών ερωτήσεων εκ μέρους των παιδιών».
Συντομογραφίες   
Οι λέξεις πρέπει να αναφέρονται ολογράφως, δηλαδή δεν επιτρέπεται καμιά συντομογραφία.
Αριθμοί
Αριθμοί μικρότεροι του δέκα (10) παρατίθενται ολογράφως. Γράφετε «χρησιμοποιήθηκαν τρεις (όχι 3) ομάδες...». Όμως υπάρχουν και κάποιες ειδικές εξαιρέσεις:

Ποσοστά
Το ποσοστιαίο σύμβολο (%) χρησιμοποιείται για να δείξει ποσοστιαία τιμή. Η λέξη «ποσοστό» χρησιμοποιείται όταν δεν δίνεται αριθμός. Παραδείγματα: «βρέθηκε ότι το 18% των υποκειμένων...», «αφού καθορίστηκε το ποσοστό των υποκειμένων που...».
Τίτλοι Κεφαλαίων – Υποκεφάλαια
Οι τίτλοι των κεφαλαίων γράφονται με πεζά έντονα γράμματα .  Οι τίτλοι των υποκεφαλαίων γράφονται επίσης με πεζά έντονα γράμματα, αλλά μικρότερα σε σύγκριση με αυτά που έχουν οι τίτλοι των κεφαλαίων στα οποία ανήκουν.
Παράθεση Παραπομπών
α) Για παραπομπές στο κείμενο είτε πρόκειται για βιβλίο είτε για άρθρο αναφέρετε σε παρένθεση το(α) επίθετα με κόμμα και ημερομηνία έκδοσης δημοσίευσης, π.χ. (Παπαδόπουλος, 1998). Όταν οι συγγραφείς είναι δύο, μετά το επίθετο του πρώτου συγγραφέα ακολουθεί άνω τελεία και μετά ακολουθεί το επίθετο του δεύτερου συγγραφέα,(π.χ.: Έχει βρεθεί (Λαμπίδη· Πολέμη–Τοδούλου, 1992), ότι σε ένα δείγμα Παιδικών Σταθμών, δεν λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες του προσωπικού, στο οποίο δεν παρέχονται ούτε βοηθήματα ούτε ευκαιρίες για επιμόρφωση, ενώ είναι από τους σημαντικότερους παράγοντες για ένα υψηλής ποιότητας περιβάλλον ανάπτυξης).
β) Όταν οι συγγραφείς είναι περισσότεροι από δύο, τότε στην παραπομπή γράφουμε το επίθετο του πρώτου συγγραφέα, κόμμα, κ.ο. (που σημαίνει και όλοι), π.χ.Γκότοβος, κ.ο. (1996). Θυμηθείτε στη Βιβλιογραφία γράφονται όλα τα επίθετα της συγγραφής – δες παρακάτω στην Βιβλιογραφία.
γ) Αν η παράθεση είναι άμεση, να αναφέρετε τον συγγραφέα, τη χρονολογία που έγινε η εργασία, και τη σελίδα στην οποία βρίσκεται η αναφορά, π.χ. Ο Flammer έχει χαρακτηρίσει την συμπεριφορά της υποβολής ερωτήσεων «ένα μη επαρκώς προσδιορισμένο θέμα και μια επικίνδυνη περιοχή έρευνας … ένα τόσο περίπλοκο και ετερογενές θέμα και αντιμετωπίζει την μοναχικότητα της έρευνας αυτού του θέματος» (Flammer, 1986, σελ.1).

Το κύριο μέρος της εργασίας
Το κύριο μέρος της εργασίας είναι διαρθρωμένο σε κεφάλαια που φέρουν συνεχή αρίθμηση και στα οποία ανάλογα με το θέμα της εργασίας και τον τρόπο διαπραγμάτευσής του κατά περίπτωση γίνεται:

 

Διατύπωση Υποθέσεων
Η διατύπωση υποθέσεων γίνεται συνήθως μετά τη βιβλιογραφική επισκόπηση και εφόσον επιβάλλεται από τους σκοπούς της εργασίας. Στο κείμενο της εργασίας ακολουθούμε την τυπική λογική που ορίζει ότι πρώτα διατυπώνουμε το πρόβλημα και μετά το διαπραγματευόμαστε. Στο τέλος της εργασίας μας θα συμπεράνουμε αν οι υποθέσεις επαληθεύονται ή διαψεύδονται.

4.         ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ
Η Μέθοδος διαιρείται σε υπο-ενότητες με τίτλους. Η κάθε υπο-ενότητα περιλαμβάνει μόνο τις απαραίτητες πληροφορίες για την κατανόηση και επανάληψη της εμπειρικής διερεύνησης. Περιγράψτε σε υπο-ενότητα τη μεθοδολογική προσέγγιση την οποία θα ακολουθήσετε.
 Οι υπο-ενότητες αυτές είναι οι ακόλουθες:
α. Δείγμα                                                                          
Περιγράφετε τα υποκείμενα που έλαβαν μέρος στην έρευνα. Το δείγμα πρέπει να περιγραφεί επαρκώς και να είναι αντιπροσωπευτικό.
β. Μέσα συλλογής δεδομένων
Περιγράφετε το υλικό-εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν στην εργασία. Εάν χρησιμοποιήσατε τεστ ή ερωτηματολόγια, αναφέρετε τον εκδότη του τεστ ή τον συγγραφέα του ερωτηματολογίου, με την κατάλληλη βιβλιογραφική παραπομπή. Περιγράφετε όλα τα στάδια σε περίπτωση κατασκευής δικών σας εργαλείων. Παραθέτετε τα εργαλεία που χρησιμοποιήσατε στο Παράρτημα της εργασίας σας.
γ. Διαδικασία συλλογής δεδομένων
Περιγράφετε περιληπτικά τη διαδικασία εκτέλεσης της έρευνας με χρονολογική σειρά.
δ. Επεξεργασία Δεδομένων
Αυτό το τμήμα αποτελεί μια περίληψη των δεδομένων που συλλέχτηκαν. Περιλαμβάνει τις στατιστικές μεθόδους επεξεργασίας των δεδομένων που χρησιμοποιήθηκαν. Αναφέρετε τα ευρήματα με αρκετή λεπτομέρεια, ώστε να υποστηρίξετε τα συμπεράσματα σας (τα οποία αναφέρετε στην επόμενη ενότητα). Αν χρειάζεται, μπορείτε να οργανώσετε τα ευρήματα σε υπο-ενότητες με τους κατάλληλους τίτλους. Η παρουσίαση πρέπει να είναι σαφής, οργανωμένη και ολοκληρωμένη. Αναφέρετε όλα τα ευρήματα, ακόμα και αυτά που έρχονται σε αντίθεση με την υπόθεση σας.  Μη συζητήσετε τη σημασία των ευρημάτων σας σε αυτή την ενότητα.
Πίνακες και σχήματα: Η παρουσίαση των ευρημάτων υπό μορφή πινάκων και σχημάτων, παρά υπό μορφή κειμένου, μπορεί να τα κάνει πιο κατανοητά. Επιλέγετε τον τρόπο παρουσίασης των ευρημάτων που είναι ο πιο σαφής και σύντομος. Οι πίνακες παρέχουν ακριβείς τιμές και μπορούν να παρουσιάσουν σύνθετα ευρήματα και αναλύσεις με οργανωμένο τρόπο. Τα σχήματα είναι κατάλληλα για να δείξουν τη σχέση μεταξύ των μεταβλητών, αλλά δεν παρέχουν την ακρίβεια που παρέχουν οι πίνακες. Μην επαναλάβετε τα ίδια ευρήματα σε διαφορετικά σημεία της εργασίας. Μη χρησιμοποιείτε πίνακες εάν τα ευρήματα μπορούν να συνοψιστούν με λίγες προτάσεις στο κείμενο.
Όταν χρησιμοποιείτε πίνακες ή σχήματα, πρέπει οπωσδήποτε να τα αναφέρετε και στο κείμενο. Αναφέρετε τους πίνακες ως πίνακες και όλα τα σχήματα, τις φωτογραφίες ή τα σχέδια ως σχήματα. Ενημερώνετε τον αναγνώστη για το τι πρέπει να προσέξει στους πίνακες και τα σχήματα (π.χ. Από τον Πίνακα 2 παρατηρούμε ότι...).
Στατιστική παρουσίαση: Αναφέρετε τα αποτελέσματα των επαγωγικών ή περιγραφικών στατιστικών μεθόδων.
ε. Ανάλυση - Συζήτηση
Αφού παρουσιάσετε τα ευρήματα σας, είστε σε θέση να τα αξιολογήσετε και να τα ερμηνεύσετε, ιδίως σε σχέση με την αρχική σας υπόθεση. Σε αυτό το τμήμα δίνετε έμφαση στη θεωρητική σημασία των ευρημάτων και στην εγκυρότητα των συμπερασμάτων σας. Αν χρειαστεί, μπορείτε να προσδιορίσετε την αρχική σας υπόθεση με μεγαλύτερη ακρίβεια ή να την περιορίσετε. Αρχίζετε τη συζήτηση με μια σαφή πρόταση, η οποία να εκφράζει εάν η αρχική σας υπόθεση υποστηρίζεται ή όχι. Αναφέρετε ομοιότητες και διαφορές μεταξύ των ευρημάτων σας και των ευρημάτων άλλων ερευνητών. Η σύγκριση αυτή μπορεί να διασαφηνίζει ή να επιβεβαιώνει τα συμπεράσματα σας. Μην επαναλάβετε, απλώς, σημεία που έχετε ήδη θίξει. Η κάθε πρόταση πρέπει να συνεισφέρει στη θεωρητική σας θέση και στην κατανόηση του αναγνώστη. Περιλάβετε περιορισμούς της έρευνας (κατά προτίμηση στο τέλος της συζήτησης) και εκθέτετε εναλλακτικές εξηγήσεις των ευρημάτων.
Όπου ενδείκνυται, μπορείτε να αναφέρετε γιατί το συγκεκριμένο ερευνητικό πρόβλημα που επιλέξατε είναι σημαντικό και ποια ευρύτερα θέματα έχουν σχέση με αυτό. Μπορείτε, ακόμα, να σκεφτείτε τον τρόπο με τον οποίο τα ευρήματα μπορούν να συνδεθούν με πιο σύνθετα ή πιο απλά φαινόμενα. Ποιες είναι οι πιθανές εφαρμογές των ευρημάτων; Οι απαντήσεις σε αυτές τις ερωτήσεις αποτελούν τη δική σας συνεισφορά στον τομέα που επιλέξατε να ερευνήσετε. Μπορείτε να κάνετε συστάσεις για περαιτέρω διερεύνηση ερωτημάτων που προκύπτουν (κατά προτίμηση στο τέλος της συζήτησης).
Θυμηθείτε πως αυτό που προέχει είναι η καλή οργάνωση και η σαφής απόδοση των ιδεών σας. Μπορείτε να χωρίσετε τη συζήτηση σε υπο-ενότητες, οι οποίες να συμφωνούν με τις υπο-ενότητες των ευρημάτων. Κάνετε επαρκή ερμηνεία όλων των ευρημάτων σας.
Τελικά συμπεράσματα
Μπορεί να περιλαμβάνουν μέχρι και τρία τμήματα : μια συνοπτική περιγραφή των όσων διαπραγματεύεται η εργασία με έμφαση στα συμπεράσματα και τις εφαρμογές τους, μια παράθεση των περιορισμών της ανάλυσης και εν γένει της εργασίας, και τέλος μια αναφορά σε δυνατότητες μελλοντικής έρευνας πάνω στο θέμα.

 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ- ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
Τρόπος παράθεσης της βιβλιογραφίας
Τα επώνυμα των συγγραφέων στη Βιβλιογραφία γράφονται με αλφαβητική σειρά, ανεξάρτητα αν πρόκειται για βιβλίο ή άρθρο σε περιοδικό ή πηγή από Internet.  Το κύριο και απαραίτητο χαρακτηριστικό της βιβλιογραφίας είναι η ακρίβεια και πληρότητα των πληροφοριών. Προσέχετε τη θέση που έχουν τα κόμματα και οι τελείες.
1) Όταν πρόκειται για βιβλίο η σειρά παράθεσης των στοιχείων είναι η εξής: επίθετο συγγραφέα, το αρχικό του μικρού ονόματος, χρονολογία έκδοσης σε παρένθεση, τίτλος βιβλίου, (υπογραμμισμένος ή σε πλάγια γραφή), τόπος έκδοσης και εκδοτικός οίκος,
π.χ.:Σράουφ, Α. (2000). Συναισθηματική Ανάπτυξη-Η οργάνωση της συναισθηματικής ζωής στα πρώιμα  χρόνια. (Μτφρ. Βουλτσίδου, Α.), Αθήνα. Καστανιώτης 
2) Αν πρόκειται για άρθρο σε περιοδικό, τότε η σειρά παράθεσης των στοιχείων είναι η εξής: επίθετο συγγραφέα, το αρχικό του μικρού ονόματος, χρονολογία έκδοσης σε παρένθεση, τίτλος βιβλίου, έκδοσης σε παρένθεση, τίτλος άρθρου, τίτλος περιοδικού (υπογραμμισμένος ή με πλάγια γραφή), τόμος σε έντονη γραφή, τεύχος, αριθμός σελίδων
 π.χ.: Μαλικιώση, Μαρία, (2003). Αντιλήψεις νηπιαγωγού που εκπαιδεύτηκαν σε δεξιότητες επικοινωνίας και συμβουλευτικής σε προβλήματα συμπεριφοράς των μαθητών τους.  Ψυχολογία, 10 (4), 481-496
3) Όταν οι συγγραφείς είναι περισσότεροι από έναν, η σειρά παράθεσης είναι
π.χ.: Dragonas, T., G., Tsiantis, J., &Lambidi, A. (1995). Assessing quality day-care: The Child Facility Schedule. International Journal of Behavioral Development, 18 (3), 557-568
4) Όταν η παραπομπή σας είναι σε επιμελούμενο τόμο, η σειρά παράθεσης είναι
 π.χ. Δραγώνα, Θ. (1994). Ποσοτικές και ποιοτικές προσεγγίσεις: αποκλίσεις και κατασκευασμένα στεγανά. Στο Φ. Τσαλικόγλου (επιμ.). Η Ψυχολογία στην Ελλάδα σήμερα. Αθήνα Πλέθρον.
5) Οι Βιβλιογραφικές αναφορές από το Internet θεωρούνται ως πηγές μόνο όταν αναφέρονται σε συγκεκριμένα άρθρα και όχι σε γενικές πληροφοριακές ιστοσελίδες. Η παράθεση των στοιχείων γίνεται σύμφωνα με την παράθεση των στοιχείων των άρθρων σε περιοδικά
π.χ.:Zakopoulou. V. & Stavrou, L. (2002) Test of Early Identification of Dyslexia. The Dyslexia Online Journal, www.dyslexia-adults.com/journal.html.
6) Όταν η παραπομπή σας είναι κεφάλαιο συγκεκριμένης έκδοσης, η σειρά παράθεσης είναι π.χ.:Γκότοβος, Α., (1996). Παιδαγωγική αλληλεπίδραση και η λογική της ποινής. Στο Α. Γκότοβος, Γ. Μαυρογιώργος, & Π. Παπακωνσταντίνου (Εκδ.) Κριτική Παιδαγωγική και Εκπαιδευτική πράξη (σελ. 7-14). Gutenberg, Παιδαγωγική Σειρά, β΄ έκδοση, Αθήνα, 1996.

Παραρτήματα
Στα παραρτήματα τοποθετούμε το υλικό της έρευνας μας που είτε είναι εκτενές είτε δευτερεύουσας σημασίας, και που δε χρειάζεται να τοποθετηθεί μέσα στο κυρίως κείμενο της. Περιλαμβάνουν υλικό που μπορεί να δει ο αναγνώστης αργότερα και δεν αλλοιώνει ή διαταράσσει τη ροή της εργασίας το αν δεν περιέχεται στο κυρίως κείμενο αλλά σε ξεχωριστή θέση. Σε παραρτήματα τοποθετούμε συνήθως εκτενείς πίνακες, γραφικά, καταλόγους, εκτενείς αναφορές, χάρτες, ερωτηματολόγια, ισολογισμούς, κλπ. Τα παραρτήματα μπορούν να είναι ένα ή πολλά. Κάθε παράρτημα πρέπει να έχει ενιαίο θέμα. Αν πρέπει να παραθέσουμε και άλλο υλικό τότε δημιουργούμε άλλο παράρτημα μετά το πρώτο. Αν το παράρτημα είναι ένα τότε ονομάζεται απλώς Παράρτημα, αν είναι πολλά τότε τα αναφέρουμε ως Παράρτημα Α, Παράρτημα Β, κλπ. Το παράρτημα μπαίνει στο τέλος της εργασίας, μετά τη βιβλιογραφία, αποτελεί ξεχωριστό τμήμα της εργασίας και αναφέρεται στα περιεχόμενα. Δεν γράφουμε στα περιεχόμενα τι περιλαμβάνει το παράρτημα, παρά μόνο τη λέξη Παράρτημα (ή Παράρτημα Α, κλπ). Το παράρτημα ξεκινάμε με τον τίτλο Παράρτημα και στη συνέχεια αναφέρεται το περιεχόμενό του.
Πίνακες : Χρησιμοποιείται το στυλ των τριών γραμμών (αναφερόμαστε στο περίγραμμα του πίνακα), μία στην κορυφή, μία στην πρώτη σειρά του πίνακα και μία στο τέλος του πίνακα, όπως φαίνεται και στο παράδειγμα. Οι πίνακες πρέπει να έχουν συνεχόμενη αρίθμηση ξεκινώντας από τον αριθμό ένα, που θα είναι συνεχής και ενιαία για ολόκληρη την εργασία, ή μπορεί να ξεκινά πάλι από το ένα για κάθε κεφάλαιο, αν η εργασία είναι διαρθρωμένη σε κεφάλαια (πχ Πίνακας 2.1. , Πίνακας 2.2. , κλπ). Κάθε πίνακας έχει τίτλο, ο οποίος τοποθετείται πριν από αυτόν (στην κορυφή του πίνακα). Ο τίτλος περιλαμβάνει τη λέξη Πίνακας, μετά τον αριθμό του πίνακα, και στη συνέχεια μια σύντομη φράση που περιγράφει τι παρουσιάζει ο πίνακας και που καλό είναι να περιγράφεται σε μία μόνο γραμμή.
Σχήματα : Τα σχήματα έχουν δική τους ανεξάρτητη αρίθμηση, ενιαία για ολόκληρη την εργασία, ή ξεχωριστεί για κάθε κεφάλαιό της. Οι τίτλοι στα σχήματα μπαίνουν μετά από αυτά, στο κάτω μέρος. Αποτελούνται από τη λέξη Σχήμα, και μετά την αρίθμησή του. Περιλαμβάνουν επίσης σύντομη φράση-τίτλο που περιγράφει το σχήμα.